Nghiên cứu tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giá trị lịch sử - văn hóa phục vụ phát triển bền vững huyện Thoại Sơn - An Giang

Đề tài xác định huyện Thoại Sơn – An Giang có vị trí chiến lược, quan trọng cả về lịch sử, văn hóa, kinh tế - xã hội và môi trường sinh thái, đặc biệt nơi đây là trung tâm sản sinh và còn lưu giữ các di tích, di vật điển hình nhất của văn hóa Óc Eo.

Sáng ngày 8/7/2015, tại trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM, Hội đồng khoa học ĐHQG-HCM đã tiến hành nghiệm thu đề tài cấp ĐHQG trọng điểm, hợp tác giữa hai trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM và ĐHQG – HN với đề tài: “Nghiên cứu tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giá trị lịch sử - văn hóa phục vụ phát triển bền vững huyện Thoại Sơn - An Giang” do PGS.TS Võ Văn Sen và GS.TS. Trương Quang Hải làm chủ nhiệm đề tài. Hội đồng Khoa học do GS.TS.NGND. Ngô Văn Lệ làm chủ tịch hội đồng, PGS.TS. Phan Xuân Biên, PGS.TS. Bùi Chí Hoàng; PGS.TS. Trần Hữu Quang; TS. Nguyễn Thị Hậu; PGS.TS. Nguyễn Văn Tiệp; PGS.TS. Đỗ Hồng Lan Chi là Ủy viên hội đồng, phản biện của đề tài


PGS.TS. Võ Văn Sen, trình bày nghiên cứu. Ảnh: Việt Thành

Thay mặt nhóm nghiên cứu, PG.TS, Võ Văn Sen đã trình bày khái quát nghiên cứu tại huyện Thoại Sơn – An Giang. Đề tài xác định huyện Thoại Sơn – An Giang có vị trí chiến lược, quan trọng cả về lịch sử, văn hóa, kinh tế - xã hội và môi trường sinh thái, đặc biệt nơi đây là trung tâm sản sinh và còn lưu giữ các di tích, di vật điển hình nhất của văn hóa Óc Eo. Nhiều nghiên cứu chuyên sâu về Khảo cổ học, Lịch sử, Dân tộc học, Xã hội học, Kinh tế, Môi trường sinh thái,… nghiên cứu Khu vực học mang tính tổng thể về một không gian xã hội văn hóa Óc Eo - Thoại Sơn vẫn chưa được quan tâm đầy đủ. Việc đánh giá tổng thể về một không gian là phải xem xét tổng hoà các mối quan hệ, các tác động qua lại giữa hệ thống tự nhiên, hệ thống kinh tế xã hội (KTXH) và văn hóa. Đề tài sử dụng cách tiếp cận liên ngành qua đánh giá về tất cả các mặt tự nhiên, lịch sử, văn hoá, dân cư, kinh tế… mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn cho phát triển bền vững (PTBV) huyện Thoại Sơn – An Giag.

Mục tiêu nghiên cứu, đánh giá tổng hợp các điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội, các giá trị lịch sử - văn hóa của huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang: Đánh giá đầy đủ các nguồn lực phát triển, hình thành luận cứ khoa học và thực tiễn cho tổ chức hợp lý lãnh thổ, phát triển bền vững huyện Thoại Sơn; Nghiên cứu xây dựng hệ thống dữ liệu về tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thoại Sơn; Nghiên cứu, đánh giá tổng hợp các điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội, các giá trị lịch sử - văn hóa của huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang; Đánh giá đầy đủ các nguồn lực phát triển, hình thành luận cứ khoa học và thực tiễn cho tổ chức hợp lý lãnh thổ, phát triển bền vững huyện Thoại Sơn; Nghiên cứu xây dựng hệ thống dữ liệu về tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thoại Sơn.


Đề tài hợp tác giữa hai ĐHQG, phía Nam do PGS.TS. Võ Văn Sen làm chủ nhiệm đề tài. Ảnh Việt Thành

Lý thuyết tiếp cận của đề tài theo Khu vực học; khoa học phát triển với các phương pháp nghiên cứu Lịch sử, Khảo cổ học, Địa lý học và Nhân học, Xã hội học… với các công cụ điều tra xã hội; thống kê; bản đồ và hệ thông tin địa lý.

Tập trung vào nghiên cứu các vấn đề sau:

Một là, về mặt giá trị lịch sử văn hóa của Thoại Sơn, đề tài tập trung nghiên cứu khá chi tiết do Thoại Sơn là trung tâm sản sinh và lưu giữ các di tích, di vật điển hình nhất của văn hóa Óc Eo; Khu di tích Óc Eo - Ba Thê ở Thoại Sơn là địa điểm khảo cổ có quy mô rộng lớn nhất, tập trung nhiều di tích nhất, số lượng di vật lớn nhất, đa dạng nhất về chủng loại, cao cấp về trình độ kỹ thuật, thẩm mỹ nghệ thuật trong các di tích văn hóa Óc Eo và nhà nước Phù Nam; Thị trấn Óc Eo thời kỳ Phù Nam là một cảng thị, một trung tâm chính trị, kinh tế - văn hóa lớn của vương quốc. Với đặc trưng văn hóa gồm ba gam màu cơ bản Việt - Khmer - Hoa, trong đó yếu tố Việt là gam màu chủ đạo.


GS.TS. Ngô Văn Lệ, Chủ tịch HĐKH đề nghị chỉnh sửa những góp ý của HĐKH. Ảnh: Việt Thành

Hai là, các nguồn lực phát triển và lợi thế so sánh của huyện Thoại Sơn. Nguồn lực phát triển của Thoại Sơn với các nguồn lực tự nhiên cho phát triển kinh tế nông nghiệp; Nguồn lao động dồi dào; cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật chưa thực sự phát triển, song đang được đầu tư; nguồn vốn đầu tư đang được gia tăng; Nguồn lực văn hóa xã hội, đặc biệt là các giá trị lịch sử có tính nhân văn cao là nền văn hóa Óc Eo, nơi đây sẽ có cơ hội để chuyển dịch nền kinh tế theo hướng tăng dần du lịch, dịch vụ; Nguồn lực chính sách đối với một vùng đất đặc thù chắc chắn sẽ tạo cơ hội cho Thoại Sơn phát triển.

Ba là, Khu vực trung tâm của văn hóa Óc Eo – Phù Nam xưa; với nguồn tài nguyên đất khá màu mỡ, hệ thống kênh mương tưới tiêu thuận lợi, nguồn nhiệt ẩm dồi dào; Diện tích lớn đất canh tác và nuôi trồng thủy; Hệ thống giao thông khá thuận lợi kết nối với nhiều trung tâm đô thị của đồng bằng sông Cửu Long; Sản lượng lúa, số lượng đàn heo và gia cầm thuộc đứng hàng đầu trong tỉnh An Giang; Cụm Công nghiệp Phú Hòa là một trong hai khu công nghiệp hiện đang đi vào hoạt động hiệu quả của tỉnh An Giang.

Bốn là, những thách thức chính là việc kiểm soát biến động giá cả thị trường; Kiểm soát dịch bệnh, giống cây cũng như giá cả đầu vào và đầu ra; Quá trình hội nhập đặt ra nhiều thách thức (Cạnh tranh về chất lượng và giá cả); Ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Năm là, về cơ hội phát triển. Quy hoạch phát triển giao thông tỉnh và vùng đồng bằng sông Cửu Long tạo điều kiện cho Thoại Sơn có thể liên kết được với nhiều đô thị lớn ở xung quanh; Sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn GAP, có được định hướng phát triển ngành nông và ngư nghiệp một cách bền vững để thâm nhập vào thị trường quốc tế; Xây dựng cụm CN Định Thành và Vọng Thê, thuận lợi chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, tạo điều kiện mặt bằng cho các doanh nghiệp chế biến nông, thủy sản

Từ năm vấn đề nghiên cứu đặt ra việc xây dựng, định hướng tổ chức không gian và giải pháp phát triển theo hướng bền vững là vấn đề cần thiết cho Thoại Sơn – An Giang. Với quan điểm về phát triển đi đôi với bảo vệ môi trường; Quan điểm tổng hợp trong tổ chức lãnh thổ; Phải thoả mãn nhu cầu về khả năng tài nguyên và nhu cầu xã hội, đảm bảo lợi ích cho cộng đồng và đạt hiệu quả KTXH cao; Đảm bảo tính phù hợp với trình độ nguồn nhân lực và trình độ khoa học công nghệ của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long; Phải kiến thiết được các khu nhân (các trung tâm đô thị, khu vực ngoại vi) để tạo nên sức hút kinh tế; Phải bố trí sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ của huyện theo lãnh thổ để đẩy nhanh được sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

Định hướng phát triển không gian phát triển kinh tế xã hội gắn với bảo vệ môi trường. Trong đó, Không gian ưu tiên phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp; Không gian ưu tiên phát triển công nghiệp và nông nghiệp; Không gian ưu tiên phát triển nông nghiệp theo hướng trồng trọt và chăn nuôi; Không gian ưu tiên phát triển nông nghiệp theo hướng trồng trọt; Không gian ưu tiên phát triển nông nghiệp theo hướng chuyên canh cây lúa.

Với các giải pháp phát triển kinh tế xã hội bền vững như: Tổ chức sản xuất quy mô lớn; Gắn sản xuất với bảo quản và chế biến nông sản; Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất; Gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ; Giải quyết việc làm cho người lao động; Đẩy mạnh liên kết 4 nhà (nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân) theo hướng hình thành chuỗi sản xuất, tiêu thụ; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Từ kết quả nghiên cứu cũng như việc xây dựng các định hướng phát triển của huyện Thoại Sơn – An Giang, đề tài đi đến kết luận:

- Vùng đất Thoại Sơn trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài, phát triển rực rỡ dưới thời văn hóa Óc Eo và nền văn minh Phù Nam.

- Cơ cấu kinh tế Thoại Sơn có những chuyển biến tích cực theo hướng đa dạng hóa sản xuất kinh doanh với các mô hình đa canh, kinh doanh tổng hợp.

- Văn hóa Óc Eo thể hiện rõ đặc điểm một nền văn hóa biển và văn hóa thương mại.

Đề tài xây dựng các khuyến nghị dựa trên các kết quả nghiên cứu nghiên cứu cơ bản đến với các nhà hoạch định chính sách, giúp nắm bắt các vấn đề kinh tế, xã hội và văn hóa trong mối quan hệ tổng hòa, mang tính bền vững hay dựa vào kinh nghiệm của người dân địa phương, xây dựng sinh kế một cách bền vững.

Đề tài nghiệm thu xếp loại Xuất sắc và được Hội đồng đề nghị chỉnh sửa và in thành sách tham khảo phục giảng dạy, nghiên cứu và ứng dụng trong thời gian sắp tới.


Nhóm nghiên cứu chụp hình lưu niệm cùng hội đồng khoa học. Ảnh: Việt Thành

Phòng QLKH-DA

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.