PGS.TS Võ Văn Sen: Phải chấn hưng giảng dạy lịch sử

Việc sa sút học sử, dạy sử và hậu quả thì giới sử học đã nói nhiều lần. Từ năm 2001, 2003 đã có nhiều hội thảo khoa học về dạy học sử trong trường phổ thông...

TT - Trở về từ Hà Nội sau hội thảo "Thực trạng việc dạy và học lịch sử trong trường phổ thông - nguyên nhân và giải pháp", PGS.TS Võ Văn Sen (ảnh) - hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG TP.HCM), chủ tịch Hội Khoa học lịch sử TP.HCM - đã trao đổi với Tuổi Trẻ xung quanh các giải pháp cấp bách và lâu dài nhằm vực dậy tình trạng dạy và học sử.


PGS.TS Võ Văn Sen

PGS.TS Võ Văn Sen nói: "Việc sa sút học sử, dạy sử và hậu quả thì giới sử học đã nói nhiều lần. Từ năm 2001, 2003 đã có nhiều hội thảo khoa học về dạy học sử trong trường phổ thông. Đặc biệt từ năm 2005, 2006, 2007, ba năm môn sử có kết quả thi tuyển sinh ĐH hết sức thê thảm, giới sử học lên tiếng hết sức quyết liệt, đó là những tai họa làm sa sút tinh thần nhân dân nếu cứ để tình trạng như vậy... Vấn nạn này đang rất nan giải, đang báo động đỏ như lời trong bức thư của đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi đến hội thảo vừa qua".

* Vậy đâu là nguyên nhân, thưa ông?


- Do không thống nhất nhận thức ra điều này. Hiện xã hội đánh mất dần truyền thống dùng sử học để dạy người, để giáo dục công dân. Còn trong trường học đang bỏ mất dần truyền thống dùng sử để giáo dục con người.
Trong bài học ngày xưa thì bài học lớn để dạy người là học sử. Ví dụ cụ Nguyễn Sinh Sắc dạy Nguyễn Tất Thành nhiều nhất vẫn là chuyện lịch sử. Anh thanh niên Nguyễn Tất Thành có được lòng yêu nước, chí lớn được hun đúc chủ yếu thông qua những trang sử nước nhà. Nên chúng ta không lạ gì khi Bác sáng tác bài thơ về lịch sử nước ta bằng lục bát là vì Bác hiểu rất kỹ và sâu về các nhân vật lịch sử. Điều này quán triệt trong toàn bộ cuộc đời của Bác, khi làm người lãnh đạo cách mạng Bác xem sử học là vũ khí hết sức sắc bén để tuyên truyền cách mạng, giáo dục nhân dân.

* Còn trong trường học, theo ông thì sao?

- Trong trường học, việc giảng dạy và học tập môn sử đã coi như bị xem thường. Từ đó dẫn đến hiệu quả hết sức thấp. Những nước tiên tiến đều xem sử là môn bắt buộc cùng với văn và toán, khi xét tuyển vào ĐH các nước đều có môn sử.
Ở nước ta không ai nói vị trí nó như môn phụ, nhưng số tiết học quá ít, thi ĐH thì chỉ có ở khối C hoặc năm nào tốt nghiệp THPT có môn sử thì được nhấn mạnh, nếu không thì thôi. Thời gian dạy ở các trường quá ít, lớp 12 thì được hai tiết một tuần, lớp 6 đến lớp 11 một tiết một tuần. Ở Mỹ người ta xếp lịch học 4-6 tiết lịch sử một tuần vì xem đó là môn bắt buộc. Sách sử lớp 11 của Mỹ dày đến 1.600 trang, còn sách sử lớp 11 của mình chỉ hơn 120 trang.

* Tại hội thảo gần đây, những nhà sử học cũng lên tiếng và nhìn nhận một phần trách nhiệm của mình, nhìn nhận vậy liệu có chậm trễ quá không?

- Vừa rồi trong hội thảo này có nhiều thầy tham gia soạn sách giáo khoa tự phê bình mình cũng có góp phần vào sự suy yếu, vào vấn nạn này. Tôi cho các nhà sử học VN tự phê bình, tự nhận thức trách nhiệm của mình trước khi phê phán, với tinh thần của người trong cuộc chính tôi cũng có trách nhiệm trong vấn nạn này.

* Chính các nhà sử học cũng tham gia biên soạn sách, vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến sách giáo khoa "khô, nhàm chán, không hấp dẫn lôi cuốn người học lẫn người dạy"?

- Sách giáo khoa không phải các thầy không đủ sức, nhưng do sự đầu tư cho sách của Nhà nước quá ít ỏi. Vừa rồi chúng ta soạn sách giáo khoa, hội đồng biên soạn có bốn, năm nhà sử học viết cuốn sách chỉ hơn 120 trang. Người ở Bình Định, người ở Hà Nội, người ở Lạng Sơn mỗi người theo một phách, rồi kinh phí ít ỏi nên các thầy đầu tư thời gian để tạo nên những trang viết hết sức ít ỏi, dẫn đến không huy động hết sức biên soạn.

* Vậy biên soạn sách giáo khoa môn sử cần cơ chế gì, thưa ông?

- Biên soạn sách giáo khoa cũng giống như thi đấu, như đấu thầu. Phải tạo ra cơ chế để thi đua viết sách giáo khoa, phải huy động nhiều nguồn lực biên soạn. Những nhà khoa học lớn sẽ đăng cai đấu thầu, công trình ai giỏi nhất sẽ là sách giáo khoa quốc gia, một môn có thể có ba bốn bộ sách giáo khoa hay để rồi tùy từng trường quyết định sử dụng bộ sách nào cho phù hợp. Rồi quyền tác giả phải được thực thi, những trường tư thục, trung học quốc tế sử dụng phải trả bản quyền. Thậm chí người biên soạn bộ sách thành công có thể để lại bản quyền cho con cái mình thụ hưởng..., có vậy người ta mới vắt kiệt sức để làm sách giáo khoa tốt.

* Theo ông, thực trạng dạy và học môn sử hiện nay đã là đáng báo động, vậy tầm giải quyết vấn đề ở đâu?

- Chiến lược cấp bách là phải khởi động ngay. Nếu Đảng có nghị quyết thì rất tốt, phải nhấn mạnh việc dùng lịch sử dân tộc, lịch sử Đảng và nâng cao việc giảng dạy, học tập bộ môn lịch sử. Để từ đó làm cơ sở chung cho công cuộc chấn hưng dạy và học sử trong toàn dân và toàn ngành giáo dục. Dạy học sử không chỉ riêng là của ngành giáo dục, mà nó là sự nghiệp của toàn dân.

Ngành giáo dục nên làm mấy việc là thi tốt nghiệp THPT môn sử phải là môn bắt buộc cùng với văn, toán. Nếu sắp tới có một kỳ thi quốc gia thì môn sử cũng không phải là môn tự chọn. Xác lập được vị trí, sau đó là thay đổi cơ cấu thời gian giảng dạy trong nhà trường. Chúng ta dàn đều 12 môn, mà không phân ra thành môn bắt buộc và tự chọn, và sử luôn là môn bắt buộc. Rồi xã hội phải coi trọng kiến thức lịch sử, chúng ta có kỳ thi tuyển viên chức nhà nước thì phải kiểm tra kiến thức về lịch sử những người dự thi.

Nếu nhận thức được tầm quan trọng, chúng ta có thể hoàn toàn làm được việc này, cộng với huy động sức dân. Phải phát động cuộc chấn hưng giảng dạy lịch sử từ tôn trọng quốc kỳ, quốc ca cho đến lịch sử dân tộc.

Nguồn: Báo Tuổi trẻ
NGUYỄN PHAN thực hiện

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.