Hội thảo khoa học: Tín ngưỡng nữ thần Mariamman: Giá trị di sản Ấn Độ trong giao lưu văn hóa với Việt Nam

Sáng ngày 26/10/2017 tại trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM đã diễn ra hội thảo "Tín ngưỡng nữ thần Mariamman: Giá trị di sản Ấn Độ trong giao lưu văn hóa với Việt Nam" do Trung tâm VHHLL&ƯD thuộc trường ĐHKHXH&NV phối hợp cùng Ban Quản trị đền Mariamman, UBND Quận 1 tổ chức.

Lược sử hình thành Đền Mariamman tại Sài Gòn

Nữ thần Mariamman là tín ngưỡng dân gian của người Tamil Nadu (miền Nam Ấn Độ) được hình thành từ hơn 1.500 năm trước Công nguyên. Đến thời Hậu Vệ Đà (Post – Veda Period), Bà được đồng hóa thành nữ thần Parvati hay Uma, một trong những vị nữ thần quan trọng của đạo Hindu hay còn gọi là Ấn Độ giáo. Trong tín niệm của người Tamil, Bà là nữ thần làng, thần mưa, thần chữa bệnh đậu mùa và hộ trì cho tầng lớp nữ giới. Tại các ngôi làng ở miền Nam Ấn Độ nữ thần Mariamman được thờ cúng như một người Mẹ xứ sở bảo vệ đất, làng mạc nên đôi khi Bà còn được gọi là Mẹ làng. Các thần tích về Bà được lưu truyền trong dân gian, khi con người tìm thấy sự linh ứng từ việc thờ cúng Bà.

 

TS. Phan Anh Tú - Giám đốc TTVHHLL&ƯD phát biểu chào mừng đại biểu về tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành


Cuối thế kỷ 19, người Ấn Độ đến Sài Gòn (giới thương buôn, người lao động) để làm ăn sinh sống, mặt khác do chính quyền Pháp tuyển lao động tại bang Pondicheri và các xứ từng là tiểu thuộc của Pháp trên đất Ấn Độ đến Sài Gòn. Di dân chủ yếu là người Tamil Nadu (người Việt Nam thường gọi nhầm họ là người Chà và/Java), sớm nhất là vào năm 1897 và tăng dần qua các thời kì. Người Ấn làm ăn sinh sống ở khu Bến Thành, Bến Nghé và tỏa ra sinh sống khắp vùng Nam Bộ. Họ mang theo tín ngưỡng thờ nữ thần Mariamman và đã xây dựng ngôi đền Mariamman khoảng vào năm 1886 rồi trùng tu lại khang trang vào năm 1950-1953. Trước đó, giới doanh nhân Ấn Độ cũng đã xây dựng hai ngôi đến Hindu giáo khác là Subranmaniam thờ thần Murugan (98 Nam Kỳ Khởi Nghĩa), đền Sri Thenday Yutthapani cũng thờ thần Murugan nhưng thể hiện bằng tên gọi khác là Sri Thenday Yutthapani (66 Tôn Thất Thiệp). Với các vật liệu được mang từ Ấn Độ sang, các ngôi đền Hindu giáo ở Sài Gòn mang phong cách nghệ thuật kiến trúc đặc trưng của miền Nam Ấn Độ.

GS. Jean Michel Filippi - Đại học Hoàng gia Campuchia đến tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành 


Năm 1986 sau gần 10 năm ngừng hoạt động (1975-1986), đền Mariamman đã mở cửa hoạt động trở lại. Ngày nay, đền không những được xem là cơ sở tín ngưỡng của người dân thành phố mà còn là di tích kiến trúc quan trọng thể hiện mối quan hệ giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Ấn Độ. Ban quản trị đền thường xuyên tiếp đón các vị Đại sứ và Tổng lãnh sự Ấn Độ đến thăm viếng và chiêm bái.


Tín ngưỡng dân gian Ấn Độ trong giao lưu văn hóa với Việt Nam


Trong buổi hội thảo, các nhà nghiên cứu đã trình bày các tham luận về sự ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ tại Việt Nam thông qua giao lưu tiếp biến văn hóa đối với cư dân Việt, Chăm. Tác giả Vương Liêm: Tín ngưỡng thờ nữ thần Mariamman, Jean Michel Filippi: Yeiy Mau, the way a Neak Ta arose (Bà Đen, con đường hưng khởi của một vị Neak Ta, Nguyễn Đức Hiệp: Cộng đồng người Ấn và thương mại Saigon; PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân: Ý nghĩa của cây và lá chuối trong các nghi lễ ở đền thờ Hindu giáo - Qua khảo tả dân tộc học Đền thờ Sri Mariamman - Singapore; PGS.TS. Trương Văn Món: Sự biến đổi từ tục thờ nữ thần Mahisamardini - Ấn Độ đến tín ngưỡng thờ mẫu Chăm - Việt ở miền Trung Việt Nam, TS. Phan Anh Tú: Tín ngưỡng nữ thần Mariamman trong dòng chảy văn hóa cư dân Nam bộ, ThS. Nguyễn Thị Tâm Anh: Sinh hoạt tôn giáo tại đền Mariamman ở thành phố Hồ Chí Minh, NNC. Nguyễn Thanh Lợi: Nghĩ về việc thờ bà Đen ở Tây Ninh, ThS. Nguyễn Thị Trúc Bạch: Tín ngưỡng nữ thần Mariamman ở Sài Gòn - TP.HCM: lịch sử, bản sắc và giá trị văn hóa, ThS. Nguyễn Thị Tuyết Ngân: Chất âm tính trong văn hóa truyền thống Ấn Độ và tín ngưỡng nữ thần Mariamman, Huỳnh Thanh Bình: Hồi cố từ Bonalu - lễ vía Bà Đen ở Ấn Độ, Nguyễn Lê Anh Như: Biểu tượng lửa và tục đi trên lửa (firewalking) trong hồi vía bà Mariamman ở các quốc gia Đông Nam Á, Nguyễn Ngọc Trang: Đền thần Mariamman trong sinh hoạt tín ngưỡng của người Việt tại TP.HCM, Phạm Thị Linh: Đền thờ Mariamman tại TP.HCM trong tín ngưỡng thờ nữ thần Nam Bộ, Nguyễn Thị Thanh Trúc: Mối liên hệ giữa tín ngưỡng nữ thần Mariamman tại Nam Ấn (Tamil) với Việt Nam (TP.HCM) và các quốc gia Đông Nam Á, Trần Đình Huy: Yếu tố phồn thực trong tín ngưỡng nữ thần, Trương Văn Giàu: Từ hoạt động kinh tế đến tín ngưỡng thờ nữ thần Mariamman, Lại Thị Thu Trang: Văn hóa tín ngưỡng của người Việt tại đền Mariamman.

TS. Phạm Tấn Hạ - Phó Hiệu trưởng nhà trường phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Việt Thành

Các tham luận đã mang lại lượng kiến thức lớn cho mọi người về văn hoá Nam Ấn tại TP.HCM cũng như sức sống của tín ngưỡng dân gian Ấn Độ trong nền văn hóa Việt Nam với sự giao lưu tiếp biến, cộng hưởng cùng phát triển bền vững cho đến ngày nay. Theo PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân thì sự tương đồng văn hóa mang đến sự cộng hưởng làm cho văn hóa trở nên phong phú hơn. Đồng quan điểm trên, TS. Phạm Tấn Hạ, Phó Hiệu trưởng nhà trường trong bài phát biểu khai mạc đã nhấn mạnh đến "Đa dạng trong thể thống nhất" chính là yếu tố mà các quốc gia như Ấn Độ và Đông Nam Á và cả Việt Nam đang hướng đến. Theo ông Vương Liêm, Ban Quản trị đền Mariamman cho rằng: ngày nay, thờ Mẫu của Việt Nam đã được UNESCO công nhận thì việc coi nữ thần Mariamman của Ấn Độ cùng tên đậm nét tín ngưỡng dân gian thờ mẫu hữu nghị của hai dân tộc, hai đất nước và hai nền văn hóa Việt Nam - Ấn Độ.


Với sự điều hành của GS. TSKH. Trần Ngọc Thêm, TS. Phan Anh Tú, ông Vương Liêm, cùng 4 tham luận trình bày tại hội thảo, các diễn giả đã nhận được nhiều trao đổi từ các nhà nghiên cứu, học giả, học viên cao học về tín ngưỡng thờ Bà Đen, Yeiy Mau, Bà Mariamman tại Sài Gòn, trong bối cảnh văn hóa Việt Nam cũng như quá trình biến đổi văn hóa với các quốc gia láng giềng.

Hội thảo thu hút giảng viên, HVCH, NCS và đại biểu đến từ đơn ban ngành trên địa bàn TP.HCM về tham dự. Ảnh: Việt Thành 


Hội thảo thành công với sự tham dự của các đại biểu,nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế, các giảng viên, sinh viên, học viên cao học đang theo học các chuyên ngành tại trường ĐHKHXH&NV. Sau phần trao đổi, thảo luận tại trường ĐHKHXH&NV, các đại biểu di chuyển đến đền Mariamman tham quan thực tế và nghe trình bày thêm các vấn đề liên quan đến tín ngưỡng dân gian Nam Bộ, công tác quản lý di sản của Ban quản trị đền Mariamman hiện nay.

Phòng QLKH-DA

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.