Hội thảo: Văn hóa trích dẫn trong hoạt động học tập – nghiên cứu

Vậy có cần xin phép khi trích dẫn hay không? Trích dẫn hợp lý tác phẩm để bình luận hoặc minh họa; trích dẫn tác phẩm để viết báo, dùng trong ấn phẩm định kì, trong chương trình phát thanh, truyền hình, phim tài liệu;...

Sáng ngày 21/10/2014, tại hội trường D, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM, hội thảo “Văn hóa trích dẫn trong hoạt động học tập – nghiên cứu” đã được tổ chức với sự phối hợp giữa Ban Khoa học Công nghệ ĐHQG-HCM và Trường Đại học Khoa học Xã hội Tp. Hồ Chí Minh (Phòng QLKH-DA).


TS. Ngô Thị Phương Lan, tham dự và phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Việt Thành

Đến dự và phát biểu khai mạc, TS. Ngô Thị Phương Lan, Phó hiệu trưởng, trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM đã phát biểu chào mừng cũng như nhấn mạnh đến văn hóa trích dẫn trong hoạt động học tập – nghiên cứu đối với các giảng viên và sinh viên là điều cần thiết. Về phía đơn vị, trường ĐHKHXH&NV vui mừng vì hội thảo này mang lại những vấn đề còn nhiều tranh cãi trong việc trích dẫn khoa học một cách rõ ràng và đưa ra những nguyên tắc trích dẫn để tránh cho các giảng viên, sinh viên, học viên cao học, Nghiên cứu sinh trích dẫn sai nguyên tắc, được xem là hình thức “đạo văn”.

Đến tham dự có TS. Lê Thị Nam Giang, Phó trưởng khoa Luật Quốc tế - Trường Đại học Luật TP.HCM, Tổng thư kí Hội Sở hữu Trí tuệ TP.HCM là diễn giả chính cho buổi hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Anh Thi – Giám đốc trung tâm SHTT&CGCN (IPTC), cùng các cán bộ thuộc các trường thành viên của ĐHQG-HCM. Phía trường ĐHKHXH&NV–ĐHQG-HCM có TS. Nguyễn Ngọc Thơ, Trưởng phòng QLKH-DA, ThS. Trần Thị Kim Anh, Phó Trưởng phòng QLKH-DA, TS. Huỳnh Ngọc Thu, Trưởng khoa Nhân học, PGS. TS. Phan Thị Hồng Xuân, Phó Trưởng Khoa Nhân học, TS. Nguyễn Hữu Nguyên, Trung tâm Nghiên Nghiên cứu Chiến lược và Chính sách quốc gia, TS. Trịnh Thu Hương, Phó trưởng khoa Đông Phương học, TS. Huỳnh Công Tín, Trung tâm Lý luận và Văn hóa học ứng dụng, các giảng viên, nghiên cứu viên, sinh viên, học viên cao học, Nghiên cứu sinh viên trường đến tham gia.

Văn hóa trích dẫn trong hoạt động học tập – nghiên cứu là một hoạt động hết sức cần thiết cho việc xác định việc sở hữu trí tuệ. Việc trích dẫn này cũng là một vấn đề đạo đức cần thiết hình thành nên một văn hóa trích dẫn ngăn ngừa việc đạo văn. Đơn giản việc trích dẫn trong các nghiên cứu như thế nào, nếu sử dụng một tác phẩm nhiều lần thì không cần ghi nguồn mà chỉ chỉ cần ghi vào tài liệu tham khảo, đều này đúng hay sai. Việc trích dẫn một tài liệu trong luận án Tiến sỹ có thể trích dẫn ở các nguồn thấp hơn như luận văn của Cử nhân và Thạc sỹ hay không? Hay việc trích dẫn nguyên văn cũng được qui định rõ và qui định do này Bộ Giáo dục & Đào tạo (Bộ GD&ĐT) thì việc viết được bao nhiêu câu, và cần thiết trích dẫn nguyên văn (thậm chí là nguyên văn cả những từ sai chính tả của tác giả) mà không được sửa chữa cụ thể vẫn chưa được rõ. Bên cạnh đó, việc trích dẫn nguồn tài liệu thứ cấp cũng là điều cần tránh để việc nhẫm lẫn không xảy ra, tránh nhầm lẫn trong việc sử dụng các kết quả nghiên cứu đó.


TS. Nguyễn Ngọc Thơ, ThS. Trần Thị Kim Anh, Phòng QLKH-DA tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành

Vậy có cần xin phép khi trích dẫn hay không? Trích dẫn hợp lý tác phẩm để bình luận hoặc minh họa; trích dẫn tác phẩm để viết báo, dùng trong ấn phẩm định kì, trong chương trình phát thanh, truyền hình, phim tài liệu; trích dẫn chi nhằm mục đích giới thiệu, bình luận hoặc làm sáng tỏ vấn đề được đề cập trong tác phẩm; trích dẫn giảng dạy trong nhà trường; phần trích dẫn không gây phương hại tới quyền tác giả đối với tác phẩm được sử dụng để trích dẫn; phải thông tin về tên tác giả, tác phẩm, thì không cần xin phép và trả thù lao.

Hiện nay Bộ GD&ĐT chưa có quy định một cách cụ thể về trích dẫn trong các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học. Do vậy, để một công trình nghiên cứu khoa học không bị đánh giá là vi phạm đạo đức trích dẫn thì vai trò của các trường đại học, cao đẳng là vô cùng quan trọng trong việc định hướng cho sinh viên, HVCH và NCS. Trước bất cập đó, việc Bộ GD&ĐT cần phải rà lại các qui định trong việc trích dẫn để cho sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh có cơ sở pháp lý rõ ràng trong thực thi là điều cần thiết trong thời gian tới. Được biết, hiện nay các trường Đại học đã ban hành các qui định về trích dẫn về làm luận văn Thạc sỹ hay luận án Tiến sỹ giúp cho việc trích dẫn tránh được sai sót không cần thiết là hết sức đáng mừng. Như vậy, việc trích dẫn đúng là thể hiện của việc tôn trọng thành quả của tác giả nghiên cứu, tăng sự tin cậy, tăng giá trị của tác phẩm.


Sinh viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành

Hội thảo đã thực sự mang đến nhiều thông tin mới trong việc trích dẫn nghiên cứu một cách chính xác và khoa học phù hợp với các qui định của nhà trường, Bộ GD&ĐT. Việc trích dẫn trong nghiên cứu khoa học cũng cần được các trường đại học hỗ trợ để áp dụng một cách rộng rãi và chặt chẽ, có như vậy mới có thể trở thành những nhân tố tích cực thúc đẩy việc chống nạn “đạo văn” một cách thành công và hiệu quả, đồng thời nó còn có giá trị ngăn ngừa sai phạm và là cơ sở xử lí các sai phạm của người làm nghiên cứu khoa học nếu có.

Bên cạnh đó, việc chia sẻ quy định từ các trường thành viên của ĐHQG và với Đại học Luật Tp.HCM là điều cần thiết để hình nên thói quen trong việc trích dẫn, tiến tới xây dựng văn hoá trích dẫn trong nghiên cứu khoa học trong một tương lai không xa. Hội thảo cũng nhận được nhiều ý kiến phản biện cũng như những câu hỏi của các bạn sinh viên trong việc trích dẫn nghiên cứu để làm rõ các bình diện có liên quan. Hội thảo kết thúc lúc 11h30 cùng ngày.


Phòng QLKH - DA

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.