Sử dụng bản đồ trong nghiên cứu khoa học tại trường ĐHKHXH&NV TP.HCM – Hiện trạng và các đề xuất

Kết quả nghiên cứu đã cho thấy bản đồ trở thành một công cụ hữu ích với nhiều chức năng, từ việc xác định vị trí dẫn đường, bản đồ đã trở thành một ngôn ngữ diễn tả trực quan những mối quan hệ xã hội được thể hiện phục vụ cho nghiên cứu khoa học...

Sáng ngày 28/10/2014, tại phòng D102, Trường ĐH KHXH&NV – ĐHQG-HCM, phòng QLKH-DA đã tiến hành tổ chức nghiệm thu đề tài “Sử dụng bản đồ trong nghiên cứu khoa học tại trường ĐHKHXH&NV TP.HCM – Hiện trạng và các đề xuất” do TS. Lê Minh Vĩnh là chủ nhiệm đề tài cùng với các thành viên: ThS. Hồ Kim Thi, ThS. Văn Ngọc Trúc Phương, ThS. Nguyễn Hữu Duy Viễn, CN. Huỳnh Thị Mai Đình, thuộc khoa Địa Lý của Trường.


TS. Lê Minh Vĩnh (ngoài cùng bên trái) và Nhóm nghiên cứu trình bày nghiên cứu. Ảnh: Việt Thành

Bản đồ xuất hiện và trở thành công cụ phục vụ cho công tác nghiên cứu và học tập của con người trong nhiều thế kỷ qua. Bản đồ ngày càng trở nên hữu dụng, nhất là trong thời đại công nghệ thông tin, việc hỗ trợ trong việc đo đạc, vẽ bản đồ trở nên dễ dàng hơn so với các làm truyền thống. Tuy nhiên, sử dụng bản đồ vẫn còn có độ chênh trong việc tiếp cận. Những nghiên cứu về địa lý, nhân học và xã hội học trong những năm gần đây sử dụng bản đồ đề mô tả các hiện trạng xã hội một cách khoa học và chứa đựng nhiều thông tin để tiếp cận. Trước tình hình nghiên cứu liên ngành của các ngành khoa học xã hội, đáp ứng được yêu cầu tiếp cận và sử dụng bản đồ, nhóm nghiên cứu đã tiến hành xác định hiện trạng và khả năng sử dụng bản đồ trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn nói chung và trường đại học ĐHKHXH&NV TP. HCM và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bản đồ trong nghiên cứu khoa học tại trường.

Việc khảo sát 549 báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học, luận văn và luận án được công bố từ năm 2002 đến năm 2012, khảo sát 80 giảng viên, nghiên cứu viên thuộc lĩnh vực KHXHNV có liên quan đến thông tin không gian ở trường, phỏng vấn 7 chuyên gia có chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực bản đồ. Từ đó xác định những hạn chế, khó khăn và cũng như những thuận lợi, hiện trạng trong việc sử dụng bản đồ. Dựa trên các dữ liệu thu thập được, kết hợp ý kiến chuyên gia, thông tin tại tọa đàm khoa học, nhóm nghiên cứu đã phân tích SWOT nhằm tìm ra giải pháp cho việc nâng cao hiệu quả sử dụng bản đồ ở trường. Ngoài ra, việc sử dụng bản đồ trong nghiên cứu của trường ĐHKHXH&NV hiện nay còn khiêm tốn về số lượng và mức độ sử dụng, do quan điểm, thời gian, kỹ thuật và tài chính để thực hiện.

Kết quả nghiên cứu đã cho thấy bản đồ trở thành một công cụ hữu ích với nhiều chức năng, từ việc xác định vị trí dẫn đường, bản đồ đã trở thành một ngôn ngữ diễn tả trực quan những mối quan hệ xã hội được thể hiện phục vụ cho nghiên cứu khoa học, nó là mình chứng cho việc một vài thập kỷ gần đây, việc sử dụng bản đồ trong nghiên cứu KHXH&NV trở nên đa dạng, sáng tạo, đem lại những kết quả lý thú. Kết quả phân tích cho phép đưa ra những giải pháp cụ thể theo hai cách tiếp cận: (i) Giải pháp “hướng dẫn thực hiện”: đưa ra các hướng dẫn theo nhiều kênh truyền thông khác nhau (tài liệu, trang web, lớp tập huấn) để giới thiệu cho người nghiên cứu các nội dung với nhiều mức độ: khả năng, cách sử dụng và cách làm bản đồ; (ii) Bên cạnh đó là giải pháp “hỗ trợ trực tiếp” bằng cách xây dựng trung tâm để thực hiện việc liên kết, hỗ trợ trực tiếp các nhà nghiên cứu trong việc sử dụng, xây dựng các bản đồ theo nhu cầu… hai giải pháp này không ngược nhau mà cần tiến hành song song để hỗ trợ cho nhau.

Để các giải pháp có thể được triển khai, trước mắt, đề tài đã hoàn tất hai tập chuyên đề (1) “Sử dụng bản đồ trong nghiên cứu Khoa học xã hội và Nhân văn” để giới thiệu kiến thức, kỹ năng sử dụng bản đồ và những hướng dẫn cụ thể để vận dụng tri thức ấy trong từng giai đoạn cụ thể của một nghiên cứu (2) “Hướng dẫn xây dựng bản đồ phục vụ nghiên cứu Khoa học xã hội và Nhân văn” để các nhà nghiên cứu có thể có được những bản đồ phù hợp với yêu cầu sử dụng bằng cách tự mình làm ra hoặc biết cách để đặt ra yêu cầu cho người có chuyên môn thực hiện.

Hội đồng phản biện trao đổi thêm các vấn đề liên quan đến đề tài. Ảnh: Việt Thành

Những nội dung và sản phẩm đã thực hiện là những bước đi đầu tiên, để đạt được mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng bản đồ trong nghiên cứu tại trường đại học KHXH&NV, nhà trường phải cần triển khai tiếp các đề xuất đã nêu: xây dựng trang web để giới thiệu, chia sẻ kinh nghiệm; tổ chức các lớp trao đổi kinh nghiệm, tập huấn; và thành lập Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng bản đồ để hỗ trợ trực tiếp cho các giảng viên và nhà nghiên cứu của nhà trường.

Đề tài được Hội đồng nghiệm thu thông qua và đánh giá xuất sắc với số điểm là 96/100 điểm. Nghiên cứu này cũng được hội đồng đề nghị chỉnh sửa hoàn thiện để in thành giáo trình phổ biến đến các khoa, bộ môn trong trường.

Phòng QLKH-DA
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.