Toạ đàm khoa học: Đối thoại văn học Việt Nam - Thái Lan

Sáng ngày 15/12/2016, tại trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM, 10 -12 Đinh Tiên Hoàng - Quận 1 đã diễn ra toạ đàm "Đối thoại văn học Việt Nam - Thái Lan" do Khoa Văn học & Ngôn ngữ và Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan phối hợp cùng tổ chức.

Buổi toạ đàm có sự tham dự của Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh là tác giả có nhiều tác phẩm được xuất bản, đạt nhiều giải thưởng trong nước và tại Đông Nam Á; PGS.TS. Montira Rato là giảng viên, dịch giả tại Khoa Văn học Nghệ thuật Đại học Chulalongkon, Thái Lan cùng đến nói chuyện và chia sẻ với đọc giả.

 

PGS.TS. Hoàng Văn Việt giới thiệu về buổi tọa đàm đối thoại văn học Việt Nam - Thái Lan. Ảnh: Việt Thành


Khách mời có TS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Phó Trưởng khoa, PGS.TS. Võ Văn Nhơn, TS. La Mai Thi Gia - Khoa Văn học và Ngôn ngữ; PGS.TS. Hoàng Văn Việt - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Thái Lan thuộc trường ĐHKHXHNV-ĐHQG-HCM.


Việc nghiên cứu và dịch văn học Thái Lan sang tiếng Việt gần đây được thực hiện khá nhiều nhưng các tác phẩm văn học Việt Nam được dịch ra tiếng Thái và công bố còn rất hạn chế. Hiện nay, tác phẩm truyện Kiều của Nguyễn Du có thể xem là tác phẩm được dịch ra nhiều thứ tiếng nhiều nhất hiện nay. Việc một tác phẩm được chuyển ngữ chính là sự giao cảm, thấu hiểu để chuyển thể công bố là điều hết sức đáng trân trọng. Bối cảnh dịch văn học Việt Nam đã được PGS.TS. Montira Rato chia sẻ chân tình tại buổi toạ đàm.

 

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh (thứ 2 từ trái sang) và PGS.TS. Montira Rato (thứ 2 từ phải sang) tại buổi tọa đàm. Ảnh: Việt Thành


Văn học Thái Lan hiện đang giảng dạy tại Trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM, tuy nhiên vẫn còn nhiều khoảng trống trong việc nghiên cứu, tìm hiểu và giao lưu văn học giữa hai nước, đòi hỏi phải có một cú hích và một nguồn lực phù hợp để tiến hành. Những thông tin, giá trị được trao đổi tại buổi tọa đàm đã phần nào đó giúp người nghe hiểu thêm về sự tương đồng trong cảm thụ văn học Việt Nam và Thái Lan, nền tảng và là động lực để tăng cường giao lưu trong tương lai. Buổi tọa đàm còn là dịp tìm hiểu và thúc đẩy việc nghiên cứu và giảng dạy văn học Việt Nam tại Thái Lan.

Tọa đàm thu hút được các sinh viên, đọc giả trẻ đến tham dự. Ảnh: Việt Thành

PGS.TS. Montira Rato - Khoa Văn học Nghệ thuật, Đại học Chulalongkon, Thái Lan đã giới thiệu tình hình biên dịch văn học Việt Nam tại Thái Lan bằng nhận xét của nhà báo Nguyễn Hoàng Sơn khi đến Bangkok năm 1995, nhà báo nhận thấy không có tác phẩm nào của Việt Nam có mặt trong các nhà sách tại Thái Lan và ngược lại một nhà văn Thái Lan sang Hà Nội năm 2011 cũng có nhận xét tương tự khi không thấy tác phẩm nào của Thái Lan có mặt tại các nhà sách ở Việt Nam.


PGS.TS. Montira Rato cho rằng hai quốc gia cách nhau 1 tiếng bằng máy bay nhưng chúng ta không đọc và thấu hiểu nhau rất ít. Những năm gần đây, Thái Lan và Việt Nam hợp tác chủ yếu trên lĩnh vực kinh tế hơn là giao lưu văn hoá lẫn nhau. Điều này cần mở rộng hơn trong thời gian đến.


Sau năm 1986, việc mở cửa và thay đổi chính sách ngoại giao của Việt Nam đã làm thay đổi cách nhìn về Việt Nam, nhất là nhận sự quan tâm của cộng đồng các nước Đông Nam Á. Thái Lan. Từ đây, các tác phẩm Việt Nam như tác phẩm Nhật kí trong tù năm 1974, Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao năm 1986; Dế mèn phiêu lưu kí năm 1989 đã được dịch sang tiếng Thái. Sau đó các tác phẩm như: Tướng về hưu và Giọt máu (2001); Bên kia bờ ảo vọng (2003); Nổi buồn chiến tranh (2004) đã được dịch sáng tiếng Thái và được đưa vào đọc tham khảo trong nhà trường.


Tác phẩm của Thái Lan được dịch sang tiếng Việt như Bông sen nở trong dòng suối văn học là sự kết hợp Hội nhà văn Thái Lan và Hội nhà văn Việt Nam cùng thực hiện là điều hiếm hoi. Trong khi đó các tác phẩm Nhật kí Đặng Thuỳ Trâm (2006), Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ - Nguyễn Nhật Ánh, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (2013)- Nguyễn Ngọc Thuận đã được PGS.TS. Montira Rato dịch sang tiếng Thái và công bố cho các đọc giả Thái Lan đọc và tìm hiểu về đất nước Việt Nam và cả tính cách của người Việt đối với đất nước Việt Nam. PGS.TS. Montira Rato cho biết việc tiếp cận các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cũng là sự tình cờ dẫn đến việc chuyển ngữ tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh sang tiếng Thái. PGS.TS. Montira Rato chia sẻ, tác phẩm của ông mang lại cho dịch giả sự thoái mái về hình ảnh đời thường của con người Việt Nam bình dị, những kí ức của tuổi trẻ, những ước mơ hoài bão về cuộc sống. Những trang viết của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đã có sự cuốn hút dịch giả, từ đó tác phẩm Cho tôi xin một vé tuổi thơ đi đã được dịch sang tiếng Thái. Tác phẩm này được đọc giả Thái Lan tìm đọc và tái bản lần ba. Bộ Giáo dục Thái Lan cũng cho học sinh đọc sau giờ học và được giới thiệu; là sách hay ASEAN nên nhận được sự đón nhận khá tốt.


Văn học Việt Nam được nhìn nhận khá tốt thông qua tác phẩm Nhật kí Đặng Thuỳ Trâm, đã có sự ảnh hưởng đến sinh viên ngành Văn học nhưng đồng thời có tác động đến sinh viên ngành Y tại trường Đại học Chulalongkon - sinh viên ngành Y chia sẻ sau khi đọc tác phẩm này rằng sẽ cố gắng làm bác sỹ tốt như tấm gương của bác sỹ Đặng Thuỳ Trâm ở Việt Nam. Việc thành lập giải thưởng văn học ASEAN; sự kiện thành lập cộng đồng ASEAN 2015 và việc kiều bào Việt Nam tại Thái Lan tìm đọc chính là các yếu tố tác động việc biên dịch văn học Việt Nam sang tiếng Thái Lan được nhiều hơn. Thông qua các tác phẩm văn học, đọc giả Thái cảm thấy gần gũi hơn với người Việt, đồng cảm với người Việt trước các biến đổi của cuộc sống hậu chiến tranh, thời mở cửa, đồng thời cũng đồng cảm với cái bi, niềm hạnh phúc của con người Việt Nam đang hướng đến tương lai.


Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đã có chia sẻ về sáng tác của mình bằng những kí ức tuổi thơ thông qua nhiều tác phẩm đã trở nên nổi tiếng ở Việt Nam. Những tên sách và những dấu ấn và đã trở thành một hiện tượng trong văn hóa đọc như "Cho tôi một vé đi tuổi thơ"; "Hoa vàng cỏ xanh"; "Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ"; "Ngồi khóc trên cây"; "Chúc một ngày tốt lành"; Bảy bước tới mùa hè"; "Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng"... Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cũng cho mình có một sứ mệnh chuyển tải những kí ức của cuộc đời đến các thế hệ sau, đó là viết dành cho tuổi mới lớn. Tác phẩm "Cho tôi một vé đi tuổi thơ" là tác phẩm đạt giải văn học ASEAN năm 2010.


Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh nhận định chúng ta đã dịch và giới thiệu rất nhiều tác phẩm văn chương trên thế giới như biết châu Âu viết gì, người Mỹ viết gì, cả người Trung Quốc và người Nhật Bản nữa, nhưng với các nhà văn trong khối ASEAN đang viết gì? có những thành tựu nào thì chúng ta lại rất mơ hồ. Là các nước gần gũi về văn hóa, con người, chúng ta sẽ cần hiểu nhau nhiều hơn trong tương lai. Ông cho rằng mỗi dân tộc trong khu vực Đông Nam Á đều có treo một quả chuông trước cửa sổ tâm hồn của mình. Tôi nghĩ nhà văn chúng ta có sứ mạng phải rung những quả chuông đó lên, bằng văn chương.


Hoàng gia Thái Lan, với sáng kiến về giải thưởng văn chương Đông Nam Á, đã xây những nền móng quan trọng cho tiến trình hội nhập về văn hóa nói chung và văn chương nói riêng giữa các nước thuộc cộng đồng ASEAN. Để sáng kiến tuyệt vời này phát huy nhiều hơn nữa những lợi ích, chúng ta cần những bước đi tiếp theo và nắm bắt các cơ hội đó. Nếu có cơ hội, hy vọng chúng ta sẽ cùng nhau tạo ra sự chia sẻ văn hoá của hai nước nhiều hơn trong một ngày không xa.


Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho rằng sẽ là hiện tượng không bình thường khi chúng ta biết mọi ngóc ngách trên thế giới nhưng không thể biết gì nhiều về người hàng xóm sát bên cạnh mình. Văn chương không chỉ là mỹ cảm mà còn một phương tiện để khám phá một vùng đất, thấu hiểu một quốc gia và cảm mến một dân tộc.


PGS.TS. Montira Rato cũng chia sẻ những dự án tương lai, trong đó chuyển ngữ tác phẩm "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" đến bạn đọc Thái Lan. Bà hy vọng tác phẩm này sẽ được đón nhận như tác phẩm Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ trước đó.


ThS. Đào Diễm Trang - Khoa Văn học và Ngôn ngữ - Trường ĐHKHXH&NV đã có những chia sẻ trong nghiên cứu, giảng dạy văn học Thái Lan hiện nay trong nhà trường. Việc nghiên cứu và giảng dạy Văn học Thái Lan là hướng tiếp cận mới, mở ra sự hiểu biết về văn học, văn hoá các nước ASEAN cho sinh viên, hướng sinh viên hội nhập vào cộng đồng ASEAN được tốt hơn. ThS. Đào Diễm Trang hy vọng việc nghiên cứu văn học Đông Nam Á sẽ mở rộng hơn trong tương lai.


Kết thúc buổi toạ đàm, PGS.TS. Montira Rato, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh hy vọng các bạn sinh viên chú ý đến mảng văn học Đông Nam Á, nghiên cứu và biên dịch giúp cho sự giao lưu văn hoá giữa các nước ASEAN trở nên tốt đẹp hơn.

Giải thưởng văn học ASEAN được Hoàng gia Thái Lan thành lập ra từ năm 1979 theo sáng kiến của Hiệp hội nhà văn Thái Lan, Hội văn bút Thái Lan. Thái Lan đã huy động được một nguồn nhà tài trợ lớn từ ngân hàng Bangkok, Ngân hàng xuất nhập khẩu Thái Lan, công ty Rex Morgan, hãng hàng không quốc tế Thái Lan, tập đoàn Sangsom, tổ chức Im Thompson, Italthai... Ban tổ chức giải thưởng ASEAN bao gồm đại diện Hội Nhà văn và Hội bút nghiệp Thái Lan, cùng các nhà tài trợ và đại diện Đại sứ quán các nước ASEAN. Giải thưởng văn học ASEAN trở thành giải thưởng vinh danh các nhà văn, nhà thơ đại diện cho các nền văn học trong khu vực Đông Nam Á, được tổ chức hằng năm tại Bangkok, trị giá giải thưởng 1.000 USD. Giải thưởng Văn học ASEAN hoặc Giải thưởng Nhà văn khu vực Đông Nam Á (tiếng Anh: Southeast Asian Writers Award), là một giải thưởng được trao hàng năm cho các nhà thơ và nhà văn của Đông Nam Á, kể từ năm 1979.

Việt Nam đã có 18 nhà văn, nhà thơ được trao Giải thưởng Văn học ASEAN, gồm có: Tố Hữu (1996), Ma Văn Kháng (1998), Hữu Thỉnh (1999), Nguyễn Khải (2000), Nguyễn Đức Mậu (2001), Nguyễn Kiên (2002), Bằng Việt (2003), Đỗ Chu (2004), Inrasana (2005), Lê Văn Thảo (2006), Trần Văn Tuấn (2007), Nguyễn Ngọc Tư (2008), Cao Duy Sơn (2009), Nguyễn Nhật Ánh (2010), Nguyễn Chí Trung (2011), Trung Trung Đỉnh (2012), Thái Bá Lợi (2013), Thanh Thảo (2014) và Trần Mai Hạnh (2015).

 

Phòng QLKH-DA

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.