Hội thảo khoa học Khoa Địa lý: Sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên – Môi trường khu vực Nam Bộ

Khoa Địa lý năm 2014 với chủ đề “Sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên – Môi trường khu vực Nam Bộ”. Đây là hội thảo tổ chức nhằm tạo ra một không gian trao đổi học thuật và chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới nhất

                  Sáng ngày 3/10/2014, tại hội trường D201, Khoa Địa lý, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM đã tổ chức hội thảo khoa học Khoa Địa lý năm 2014 với chủ đề “Sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên – Môi trường khu vực Nam Bộ”. Đây là hội thảo tổ chức nhằm tạo ra một không gian trao đổi học thuật và chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới nhất của các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học Địa lý và liên quan đến chủ đề của hội thảo.

TS. Phạm Gia Trân, phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Việt Thành
         Đến dự hội thảo có TS. Thái Thị Ngọc Dư – ĐH Hoa Sen, GS.TSKH. Nguyễn Tác An – Hội Khoa học Kỹ thuật Biển Việt Nam, PGS.TS. Nguyễn Đinh Tuấn, TS Nguyễn Quang Cần – ĐH Tài nguyên & Môi trường TP.HCM, TS. Trần Thị Út –Viện Nghiên cứu Tư vấn Phát triển Bền vững TP.HCM, TS. Lê Xuân Thuyên – ĐH Tự Nhiên, TS. Chu Mạnh Trinh – Trung tâm Bảo tồn Sinh vật Biển – Cù lao Chàm, Quảng Nam, các giảng viên,và hơn 100 sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh cùng tham dự.

Các giảng viên Khoa Địa lý tham gia hội thảo. Ảnh: Việt Thành
          TS. Phạm Gia Trân đã phát biểu đề dẫn, nhận mạnh đến mục đích trao đổi học thuật và chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới nhất của các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học địa lý và các vấn đề liên quan của cuộc hội thảo. Việc sử dụng và quản lí tài nguyên một cách hợp lý, bảo về tài nguyên môi trường khu vực Nam Bộ còn nhiều điều cần giải quyết như; sử dụng và quản lí tài nguyên nước, đất, khoáng sản; duy trì đa dạng sinh học, quản lí và bảo vệ rừng, bảo tồn đất ngập nước; lũ lụt, xâm nhập mặn, xói lỡ bờ sông, bờ biển; đô thị hóa, ô nhiễm môi trường nước, đất và không khí trong các đô thị; đói nghèo, sức khỏe cộng đồng; giáo dục môi trường; hoạt động nông nghiệp và du lịch; xã hội hóa công tác quản lí môi trường; ứng dungh GIS, viễn thám trong nghiên cứu biến đổi và quản lí tài nguyên và môi trường.

Các nhà nghiên cứu bên ngoài trường tham gia hội thảo. Ảnh: Việt Thành

Sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành
        Tại hội thảo sáng này có 3 báo cáo được trình bày:
                   Báo cáo của TS. Lê Xuân Thuyên với tham luận “Sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên môi trường khu vực Nam Bộ”, TS. Lê Xuân Thuyên nhấn mạnh, Nam Bộ đang là tâm điểm về các kế hoạch phát triển và bảo tồn tầm quốc gia và quốc tế. Việc phục vụ đời sống của con người bắt buộc sử dụng tài nguyên thiên nhiên, nhưng nó hữu hạn, chỉ việc dùng ánh sáng năng lượng của mặt trời là vô hạn. Nên việc xét đến tài nguyên hữu hạn cơ bản là đất đai và nguồn nước, tài nguyên sinh vật, việc này cần xem xét trong mối liên hệ của chúng tới khu vực Nam Bộ nằm ở hạ lưu sông Mê Kông nên chịu ảnh hưởng tác động tổng hợp cả phần trên thượng lưu. Với câu hỏi đặt ra là chúng ta khai thác gần giới hạn tài nguyên trong không gian sống của chúng ta hay chưa, giải pháp ứng phó thích hợp là như thế nào? Tuy nhiên, trên bình diễn chung thì tài nguyên của chúng ta đang suy kiệt. Nam Bộ đang phải đối mặt với ô nhiễm môi trường và suy thoái đất đai, nhất là việc áp dụng thâm canh cường độ cao đã làm sụt giảm kho dinh dưỡng trong đất và hoạt động của sinh vật đất có vai trò chuyển hóa điều hòa chất dinh dưỡng, cuối cùng dẫn đến suy kiệt đất, đó cũng là nguyên nhân làm tăng chi phí phân bón để duy trì năng suất. Theo đánh giá của bản báo cáo “The Mellennium Ecosystem Assessment, 2005” thì tình trạng suy thoái của Nam Bộ là ở mức nguy hiểm…

TS. Thái Thị Ngọc Dư, Chủ tọa đoàn, điều khiển hội thảo. Ảnh: Việt Thành
          Từ nhận định trên TS. Lê Xuân Thêm đưa ra thêm những vấn đề ảnh hưởng tới người dân như đầu ra cho các sản phẩm bấp bênh; đời sống của người dân vẫn còn nhiều khó khăn, các dịch vụ cơ bản về thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, hưởng thụ văn hóa, học tập, thông tin, cơ hội việc làm cũng đang ở mức thấp so với cả nước; nhận thức về phát triển bền vững và sử dụng tài nguyên thay đổi theo thời gian… và vấn đề chính là các thách thức trong tương lai đó là sự can thiệp vào dòng chảy ở thượng nguồn là thay đổi chế độ thủy văn, nguồn bùn cát giảm đi, chia cắt phân mảnh thủy vực đối với nguồn cá có tập tính di cư. Bên cạnh đó, vấn đề an ninh nguồn nước cũng đươch xem xét cẩn trọng, thiếu nước sẽ làm đảo lộn cuộc sống, kìm hãm sản xuất, nguy cơ dịch bệnh tăng… Việt Nam có cơ hội để thay đổi, nhất là thời gian đi qua sẽ không lấy lại được, thì thách thức và cơ hội trước mắt sẽ là động lực làm thay đổi. Nhiều vấn đề được đặt ra cho việc sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên môi trường khu vực Nam Bộ được TS. Lê Xuân Thuyên trình bày khá kỹ, để làm rõ nhiều vấn đề cũng thách thức và cơ hội để chúng ta thay đổi.
              Báo cáo của GS.TSKH. Nguyễn Tác An, Hội Khoa học và Kỹ thuật Biển Việt Nam nói đến “điểm mạnh” trong phát triển hưng thịnh của Nam Bộ là có nguồn tài nguyên đa dạng, phong phú, những chính điều này cũng nảy sinh những thách thức lớn. Trước hết là là vấn đề kiến thức và kinh nghiệm quản lý bền vững các nguồn tài nguyên để tái đầu tư vào nguồn vốn xã hội và các nguồn vốn không thể sờ nắm được để đột phát trong phát triển. Báo cáo chia sẽ các thông tin liên quan đến phương pháp luận, kỹ năng giải quyết những thách thức nêu trên trong bối cảnh khí hậu biến đổi gây tổn thương cho khu vực Nam Bộ. Đồng thời báo cáo này cũng đưa một số giải pháp quản lý, nhất nhấn mạnh đến các tri thức bản địa, có ý nghĩa và rất cần thiết cho nghiên cứu và quản lý phát triển.
             Báo cáo cuối cùng, do nhóm tác giả TS. Trần Thị Út, TS. Chu Mạnh Trinh, TS. Huỳnh Thạnh thuộc Viện Nghiên cứu, Tư vấn phát triển bền vững Tp.HCM, Trung tâm bảo tồn sinh vật biển, Cù Lao Chàm, Quảng Nam, Khoa Kinh tế - Trường ĐH Thủ Dầu Một, cùng nghiên cứu về vấn đề quản lý tài nguyên ven biển và vấn đề sinh kế bên vững cho người đánh cá quy mô nhỏ. Bài học kinh nghiệm từ trường hợp thị trấn Phước Hải, Bà Rịa - Vũng Tàu. Với phương thức quản lý theo kiểu tập trung hóa tỏ ra không hiệu quả đối với khai thác và bảo vệ nguồn tài nguyên ven biển thì “đồng quản lý” là xu hướng tất yếu, việc xây dựng mô hình đồng quản lý thông qua đánh giá có sự tham gia, phỏng vấn nhóm dựa trên khung sinh kế bền vững và sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động cùng tham gia để thực hiện. Kết quả cho thấy phương thức quản lý tập trung từ các cấp có thẩm quyền địa phương chưa sát thực tế cũng như hoạt động đánh bắt của ngư dân có khả năng dẫn đến cạn kiệt các nguồn lực và đời sống của ngư dân đánh bắt ven bờ không bền vững. Phương thức quản lý dựa vào các bên liên quan nhằm hướng đến cách quản lý hiệu quả và bền vững nguồn tài nguyên được thử nghiệm. Tuy nhiên, để áp dụng mô hình thành công cần phải có thời gian để tổ chức, nâng cao năng lực cán bộ địa phương và cộng đồng ngư dân cũng như hoàn thiện thể chế trong việc đồng quản lý.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Việt Thành
        Hội thảo có 17 tham luận được đăng kỷ yếu, với những nghiên cứu thực tiễn và ứng dụng tại cộng đồng tại Nam Bộ, bên cạnh đó, một số bài tham luận tập trung nghiên cứu làng nghề du lịch, nhận thức của cộng đồng về biến đổi khí hậu, giáo dục ứng phó về biển đổi khí hậu hoặc hành vi tiêu dùng bền vững của người dân TP.HCM.

Phòng QLKH-DA
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.