Hoạt động kinh tế sông nước ở đồng bằng sông Cửu Long

Với những điều kiện tự nhiên khá đặc biệt so với các địa phương khác, hoạt động kinh tế của cư dân vùng sông nước đồng bằng sông Cửu Long cũng có những khác biệt so với các cộng đồng cư dân khác sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam. Mỗi lĩnh vực hoạt động kinh tế vùng sông nước này một mặt thể hiện những nét chung của các cộng đồng cư dân trong quá trình khai phá, xây dựng và bảo vệ thành quả lao động để hình thành nét văn hóa chung “văn minh miệt vườn”, “văn minh sông nước”. Nhưng mặt khác, từng cộng đồng cư dân ( từng tộc người ) là những cộng đồng di cư nên hoạt động kinh tế của họ lại có nét riêng gắn liền với văn hóa truyền thống. Nghiên cứu hoạt động kinh tế của các cộng đồng cư dân đồng bằng sông Cửu Long sẽ giúp người đọc thấy được bức tranh toàn cảnh về đời sống văn hóa - xã hội trong bối cảnh của vùng đất,mà lịch sử gắn liền với quá trình khai hoang lập làng, mở rộng chủ quyền, thực thi chủ quyền và bảo vệ chủ quyền. Đồng thời, các bài viết sẽ cho thấy tính đa dạng trong hoạt động kinh tế của các cộng đồng cư dân sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam. Bởi vì nói đến hoạt động “thương hồ” là nói đến một loại hình hoạt động kinh tế khá đặc thù của cư dân đồng bằng sông Cửu Long.

Buôn bán là hoạt động kinh tế có ở hầu hết các tộc người trên thế giới, nó phản ánh quá trình giao lưu văn hóa giữa các giữa các tộc người, giữa các khu vực. Trong lĩnh vực kinh tế, có lẽ không có tộc người nào lại không có hoạt động trao đổi hàng hóa. Vì trong cuộc sống hàng ngày, để tồn tại con người và cộng đồng luôn có các nhu cầu, nhất là những nhu cầu vật chất. Trên một vùng lãnh thổ nhất định, các điều kiện tự nhiên (các loại khoáng sản, các dược liệu, những sản phẩm từ nông nghiệp, các mặt hàng thủ công) không bao giờ có thể đáp ứng mọi nhu cầu tiêu dùng của cư dân. Do đó, trao đổi hàng hoá giữa các tộc người, giữa các vùng dân cư diễn ra khá sớm, khi mà các tộc người, do nhu cầu của đời sống đã hình thành các tổ chức xã hội đầu tiên (bộ lạc,bộ tộc). Hoạt động buôn bán (hình thức trao đổi hàng hoá) khá đa dạng, như vật đổi vật, những hình thức bán dạo, trao đổi hàng hoá tại một địa điểm cố định (chợ). Hoạt động trao đổi hàng hoá như vậy có thể diễn ra hàng ngày,hay diễn ra vào các ngày quy định theo âm lịch (chợ phiên). Có loại chợ diễn ra mỗi năm một lần vào một ngày cố định để cầu may (như chợ Viềng Nam Định), cũngcó loại chợ ở đó việc trao đổi hàng hoá không giữ vai trò quan trọng, mà chỉ là nơi gặp gỡ của các đôi nam nữ (chợ tình Sapa).

Chợ như là một nơi diễn ra hoạt động kinh tế, ở đó người bán hàng phải tính đến lợi nhuận (tính toán các chi phí ), trong đó chi phí cho vận tải luôn được quan tâm. Với điều kiện cụ thể của đồng bằng sông Cửu Long thì vận chuyển theo đường thủy là cách rẻ tiền và tiện lợi nhất. Hoạt động kinh tế của các cộng đồng cư dân vùng đồng bằng sông Cửu Long đã đươc nghiên cứu nhiều, những công trình nghiên cứu đó đã phác hoạ bức tranh toàn cảnh về hoạt động kinh tế khá sôi nổi của cư dân đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, chưa có công trình nào chuyên nghiên cứu về một lĩnh vực hoạt động kinh tế mang đậm nét văn hoá của một vùng sông nước, đó là buôn bán trên sông – hay còn gọi là hoạt động “thương hồ”. Để góp phần khắc hoạ bức tranh đa sắc màu về hoạt động kinh tế của cư dân đồng bằng sông Cửu Long, chúng tôi triển khai thực hiện đề tài: Hoạt động “thương hồ” của người Việt đồng bằng sông Cửu Long: truyền thống và biến đổi do Quỹ phát triển KH &CN Quốc gia tài trợ.

Trong quá trình thực hiện nhiệm nghiên cứu, chúng tôi đã tổ chức các hoạt động khác nhau, việc công bố các kết quả nghiên cứu cũng nằm trong chuỗi các hoạt động đó. Cuốn sách mà bạn đọc đang có trên tay là tập hợp bài viết của các cộng tác viên trong quá trình thực hiện đề tài. Chủ đề xuyên suốt của cuốn sách là góp phần minh định quá trình hình thành và phát triển của hoạt động “thương hồ” ở đồng bằng sông Cửu Long theo truyền thống và những biên đổi của hoạt động này. Mỗi bài viêt không chỉ bàn luận về các giá trị kinh tế mà hoạt động “thương hồ” đã đem lại cho vùng đất này, mà quan trọng hơn là hướng tới làm rõ những giá trị văn hoá của hoạt động “thương hồ”, với tư cách là một thành tố góp phần làm nên tính đa dạng của một vùng văn hoá. Nếu không có hoạt động “thương hồ” ở vùng đất vốn đa dạng về thành phần tộc người và hoạt động kinh tế này thì văn hoá vùng đồng bằng sông Cửu Long chắc hẳn sẽ đơn điệu hơn.

Chúng tôi không trình bày chi tiết những nội dung của từng bài viết, cũng như những nhận định đánh giá, mà mong muốn nhận được những nhận xét đánh giá từ bạn đọc.

Cuốn sách mà bạn đọc có trong tay là tập hợp các bài viêt, tuy liên quan đến một chủ đề cụ thể, nhưng lại do nhiều người viết nên có sự khác biệt không chỉ ở hình thức trình bày, mà cả trong nội dung các bài viết. Với tinh thần tôn trọng tính chân thực của từng bài viết, chúng tôi không sửa chữa mà giữ nguyên tác như bản thảo mà các tác giả gửi đến.

Nhân dịp cuốn sách ra mắt độc giả, chúng tôi chân thành cảm ơn sự giúp đỡ chân thành của lãnh đạo Trường ĐH KHXXH&NV-ĐHQG-HCM cũng như các phòng ban có liên quan trong quá trình triển khai thực hiện đề tài. Cảm ơn Quỹ phát triển KH&CN Quốc gia đã tài trợ kinh phí để chúng tôi thực hiện đề tài Hoạt động thương hồ ở người Việt Nam Bộ: truyền thống và biến đổi. Cảm ơn các nhà khoa học đã đồng hành với chúng tôi để có được kêt quả công bố trong cuốn sách này.

Nghiên cứu hoạt động “thương hồ”phải được tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau. Để có thể hiểu biết sâu sắc hơn, toàn diện hơn về cộng đồng “thương hồ” cần phải có nhiều nghiên cứu khác nữa. Một bức tranh toàn cảnh về hoạt động “thương hồ”ở đồng bằng sông Cửu Long không thể chỉ giới hạn trong cuốn sách này.

Chúng tôi mong nhận được những chỉ dẫn quý báu từ bạn đọc.

Phòng QLKH-DA
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.